بحران برنج برای کشاورزان مازندرانی یک فرصت است یا یک تهدید ؟
انچه امروز ذهن کشاورزان مازندرانی را به خود مشغول دارد خبرهای داغ داغ افزایش قیمت انواع اقلام برنج است بویژه برای کشاورزانی که درامر کشت و تولید شلتوک اشتغال دارند و منبع درامدی سالانه زندگی انان از همین طریق می گذرد. با بحران و حرج و مرج پیش امده دربازارخرید وفروش برنج که در ده اخیر بی سابقه است ؛ ایا برای کشاورزان مازندران که 44 درصد این کالای استراتژیک کشور را تامین میکنند بعنوان یک فرصت باید دید یا یک تهدید ؟ برای اینکه پاسخی کارشناسانه داشته باشیم لازم است محصول برنج را از جوانب مختلف یعنی از نظر جهانی و مسائل داخلی کشور مورد ارزیابی قرار دهیم و سعی میشود در حد بضاعت پیشنهاداتی در راستای استفاده مناسب و مفید از این بحران بوجود امده داشته باشیم .
ازدیگاه سازمان خواربار و کشاورزی سازمان ملل متحد ( FAO ) در بین محصولات کشاورزی برنج را هم مانند گندم یک کالای استراتژیک میداند. و بعنوان یک ماده غذایی مناسب در برنامه های پیش گیری از افزایش فقر و گرسنگی درکشورهای نیازمند مورد توجه قرار میدهد . ومعتقد است کشورهای تولید کننده برنج باید بتوانند در کنار نیازهای مردم خود به نیاز جهانی این کالا باانگیزه های اخلاقی وانسان دوستانه توجه داشته باشند . این سازمان در برنامه های توسعه ای خود علاوه بر تشویق کشور های تولید کننده برنج به افزایش تولید در سطح ؛ سعی در دور نگاه داشتن این کالا از بحرانهای اقتصادی و عواملی که باعث کاهش در تولید و یا افزایش در قیمت ان شود دارد. حال چه اندازه در رسالت خود موفق است از حوصله این بحث خارج است . اما انچه بحران برنج در کشور ما دامن میزند بیشتر مربوط به بحران منطقه اسیاست . لذا بعد از انقلاب تامین کسری تولید وجبران مصرف سالانه 06/10 میلیون تن برنج کشور ما از اسیا تامین میگردد . امروزه کشورهای اسیائی به خصوص کشورهای جنوب و جنوب شرقی اسیا و پاکستان و چین به دلیل داشتن ویژه گیهای جغرافیای و اقلیم مناسب درتولید انبوه برنج نقش بسزای دارند. و از میان این کشور ها تایلند به عنوان اولین صادر کننده برنج جهان شناخته شده است . و همچنین مصرف سرانه برنج مردم اسیا با 36 کیلوگرم در سال نسبت به دیگر مردم نقاط دنیا از اهمیت بیشتر برخوردار است .در راستای مزیتها واهمیت برنج در سبد غذائی مردم اسیا که بر شمرده شد. به نقل از خبرگزاری اقتصادی ایران تايلند که در سال گذشته حدود نه ميليون و پانصد هزار تن برنج به خارج صادر کرد . از موافقت اصولي با تشکيل سازماني بين المللي مشابه سازمان نفتي اوپک براي کنترل و تثبيت قيمت برنج با مشارکت کشورهاي همسايه از جمله کامبوج لائوس ميانمار و ويتنام خبر داده بود .
بحران برنج چرا ؟ : انچه خبرگذاریهای داخلی وخارجی از طرف سازمان های مرتبط مانند فائو وکارشناسان کشاورزی و اقتصادی بین المللی نقل میکنند بحران برنج یک بحران جهانی است و برای مثال خبرگذاری اقتصادی ایران اعلام کرد اغلب دولتهاي جهان به ويژه برخي دولتهاي اسيايي با توجه به تهديد سياسي ناشي از ميليونها گرسنه در کشورهاي خود به اتخاذ سياستهاي نوين يا تغيير و اصلاح سياستهاي گذشته در پیشگیری از بحران برنج روي اورده اند . تهدید های سیاسی از سوی مردم گرسنه نشان میدهد برنج تنها یک کالای استراتژیکی غذایی نیست . بلکه میتوان زمینه بحرانهای اجتماعی دیگر را دربر داشته باشد . و همچنین از نظر کارشناسان گرم شدن هوا کره زمین و خشگسالی ؛ افزایش مصرف نسبت به تولید ؛ کاهش سطح زیر کشت و خالی شدن انبار های ذخیره این محصول از عوامل مهم بحران برنج میتوان نام برد . که کشور ما ایران به دلیل احتیاج به واردات این این محصول در سال از بحران بوجود امده محسون نمانده . و با توجه به شواهد و شایعات حاکم بر بازار برنج در ایران درشروع فصل کشت سال جدید ؛ برنج افزایش قیمت بیش از 100 درصد را تجربه میکند که سود حاصل این معاملات به جیب دلالان و محتکران میرود . نه کشاورزی که محصولات خود را به صورت سبز فروخته بود .
براساس آمار گمرك جمهوري اسلامي در 12 ماه سال 1386 به طور رسمي يك ميليون و 5/61 هزار تن برنج به ارزش 427 ميليون دلار- متوسط هر كيلوگرم 40 سنت معادل 460 تومان- وارد كشور شده است. اين ميزان واردات در كنار5/3 میلیون تن تولید شلتوک با 60 درصد برنج حدود 2 میلیون تن توليد و واردات برنج در سال گذشته به رقم بیش 3100میلیون تن رسید . که این مقدار با توجه به مصرف سرانه 45 کیلو گرم به ازای هرایرانی پاسخ مصرف داخل کشور را میدهد. پس چه اتفاق افتاد اینگونه حرج و مرج در بازار برنج ایجاد شد ؟ پاسخهای متفاوت از مسولین وزارت بازرگانی و گمرک کشور و دبیر انجمن برنج ایران شنیده شد که نیازی به انعکاس نظرات انان نمی بینم ولی مسلما باید گفت دلایلی که ازکارشناسان جهانی نقل شد .افزایش نرخ برنج اتفاق افتاد ولی نه به این اندازه که در مملکت ما دارد بحران ایجاد میکند . البته چندان جای تعجب ندارد درمدیریت اجرایی کشور از این دست بحرانها قبلا هم دیده ایم مثلا بحران سیب زمینی؛ بحران گوجه فرنگی؛بحران سیمان ؛ بحران گاز ؛ بحران باران و خشگسالی . این با قرعه بنام کشاورزان مازندرانی افتاد. پس لازم است اولا خود کشاورزان محترم دوما مسولین کشور سوم مدیران استان اگردراین بحران ایجاد شده خوب درایت نکنند . و با برنامه ریزی کوتاه مدت و بلند مدت به گونه ای صحیح این موضوع را مدیریت نکنند معلوم نیست در اینده چه بر سر کشاورزان عزیز ما خواهد . امید واریم مدیت بحران کشور نتیجه را به سود کشاورزان به سر انجام برسانند. این جریده در وضعیت پیش امده برای کشاورزان محترم هم استانی چند موضوع را دوستانه یاد اوری مینماید . از ذوق افزایش قیمت هزینه تولید را درسال جاری بالا نبرید و در برابر افزون خواهی عوامل تولید مقاوت کنید تا تکلیف قیمت برنج در سطح جهانی مشخص و تثبیت گردد . دردراز مدت بفکر افزایش تولیددرسطح برایید . در تولید به ارقام پر محصول بیشتر توجه کنید. بفکر تسخیر کامل بازار داخل باشید که نزدیکترین و مطمئنترین بازار به مراکز تولید شماست. از همین الان به فکر مکانیزه شدن تولید خود باشید . در پایان اسرار در توجه به سفارشات متخصصین امر کشاورزی دارم . تا در کوتاه مدت از این بحران خلاص شوید . منابع : جبرگذاری اقتصادی ایران ؛ روزنامه سرمایه و اعتماد ملی ؛ دنیای اقتصاد..........